NA NI INDIO
Na ni indio:
ipampa
ihquino nech tocatihque coyomeh
queman asico
ipan yancuic tlaltipactli.
Na ni indio:
ipampa
mocacahyaqueh coyomeh
queman asico
campa tlanahuatiaya nocolhua.
Na ni indio:
ipampa
ihquino nech manextihque coyomeh
tJen ica
huelqui nopan nenenqueh
ihuan nech
pinahtihque.
Na ni indio:
ipampa
ihquino tech tocahtiqueh coyomeh
nochi
timasehualmeh tlen ni yancuic tlaltipactli.
Na ni indio:
ihuan namah
ica nimotJacanequi ni tlahtoli
tlen
yalhuaya ica nech pinatiyayah coyomeh.
Na ni indio:
ihuan namah amo
nipinahuia ma ihquino nechilica
ipampa
nihmati mocuapolohque coyomeh.
Na ni indio:
ihuan namah
nihmati nipixtoc
nonelhuayo
ihuan no tlahlamiquilis.
YO SOY INDIO
Yo soy
indio:
porque así
me nombraron los hombres blancos
cuando
llegaron a esta tierra nueva.
Yo soy
indio:
por
ignorancia de los hombres blancos
al llegar a
las tierras que gobernaban mis abuelos.
Yo soy
indio:
porque así
me señalaron los hombres blancos
para
justificar su dominio y discriminación.
Yo soy
indio:
porque así
nos llamaron los blancos
a todo los
hombres de este continente.
Yo soy
indio:
ahora me
enorgullece esta palabra
con la que
antes se mofaban de mí los hombres blancos.
Yo soy
indio:
ahora no me
avergüenza que así me llamen,
porque sé
del error histórico de los blancos.
Yo soy
indio:
ahora sé que
tengo mis propias raíces
y mi propio
pensamiento.
Na ni indio:
ihuan namah
nihmati nipixtoc noxayac,
notlachiali
ihuan nonemilis.
Na ni indio:
ihuan axcan
nimati melahuac ni mexicano
ipampa
nitlatohua mexicano,
tlen
intlahtol tocolhua.
Na ni indio:
ihuan namah
tlahuel niyolpaqui
ipampa huala
yancuic tonati,
huala yancuic
tlanextli.
Na ni indio:
nama nimachilia
tlamisa cuesoli,
ampa
niyolpaquis ihuan nimoyolchicahuas.
Na ni indio:
ihuan nama sampa
yeyectzi nicaqui
ayacachtlatzotzontli
ihuan xochitlatzotzontli.
Na ni indio:
ihuan namah
sampa niquinita
ihuan
niquintlacaquilia huehuetlacameh.
Na ni indio:
ihuan namah
sampa nech nelhuayotia tlaltipactli:
tonantzi
tlaltipactli.
Yo soy
indio:
ahora sé que
tengo rostro propio,
mi propia
mirada y pensamiento.
Yo soy
indio:
ahora sé que
soy verdaderamente mexicano,
porque hablo
el idioma mexicano,
la lengua de
mis abuelos.
Yo soy
indio:
ahora se
alegra mucho mi corazón
porque viene
un nuevo día, un nuevo amanecer.
Yo soy
indio:
ahora siento
que pronto acabará esta tristeza,
otra vez
podrá reír mi corazón y ser más fuerte.
Yo soy
indio:
ahora puedo
contemplar la belleza de la danza,
escuchar la
música y el canto.
Yo soy
indio:
ahora puedo
escuchar
la palabra
de los ancianos.
Yo soy
indio:
ahora vuelve
a darme raíces la tierra:
nuestra
Madre Tierra.
Natalio
Hernández Xocoyotzin
Escritor
Nahua